Unknown Perspectives: ป่า–น้ำ–สมุนไพร–เมืองผลิต–และความยืดหยุ่นของระบบอาหาร
ปราจีนบุรีมักถูกมองว่าเป็น “เมืองผ่าน” ของภาคตะวันออก แต่ถ้าถอดรหัสจากภูมิทัศน์จริง จะพบว่าเมืองนี้คือ เมืองหลังฉากที่ทำหน้าที่หนักมาก — เป็นทั้ง “ฐานทรัพยากรธรรมชาติ”, “ฐานความรู้สุขภาวะ”, และ “ฐานการผลิต” ในเวลาเดียวกัน
สิ่งที่ทำให้ปราจีนบุรีพิเศษไม่ได้อยู่ที่ความดัง แต่อยู่ที่ โครงสร้างเมือง ที่วางอยู่บน 4 เสาหลัก:
ผืนป่าใหญ่ / ระบบน้ำลุ่มบางปะกง / ความรู้สมุนไพร / และเศรษฐกิจอุตสาหกรรมที่กำลังเติบโต
1) เมืองที่ยืนอยู่บน “ผืนป่าโลก” ไม่ใช่แค่ป่าท้องถิ่น
Unknown Perspective: ปราจีนบุรีคือประตูของผืนป่ามรดกโลกที่คนไม่ค่อยเชื่อมกับ “อาหาร”
พื้นที่ป่าของปราจีนบุรีไม่ได้เป็นแค่พื้นที่สีเขียวเชิงท่องเที่ยว แต่เป็นส่วนหนึ่งของผืนป่าขนาดใหญ่ระดับสากล โดยเฉพาะอุทยานแห่งชาติทับลาน ซึ่งตั้งอยู่ในปราจีนบุรีและนครราชสีมา และเป็นส่วนหนึ่งของ Dong Phayayen–Khao Yai Forest Complex ที่ขึ้นทะเบียนมรดกโลกของยูเนสโก
นัยสำคัญต่อ “วัฒนธรรมอาหาร” คือ ผืนป่าแบบนี้หมายถึง ฐานความหลากหลายทางชีวภาพ ที่เอื้อต่อสมุนไพร พืชอาหารท้องถิ่น และความรู้การกินตามฤดูกาล นี่คือเหตุผลที่ “อาหารของปราจีนบุรี” มักมีภาษาของป่าอยู่ในรสชาติ—แม้ไม่ได้ถูกเรียกว่าอาหารป่าก็ตาม
และที่สำคัญ ป่าทับลานอยู่ภายใต้การกำกับของกรมอุทยานฯ โดยมีข้อมูลเส้นทางและที่ตั้งที่ชัดเจนในระบบราชการไทย portal.dnp.go.th
2) เมืองของ “ระบบน้ำ” ที่กำหนดอนาคตอาหารของภาคตะวันออก
Unknown Perspective: ปราจีนบุรีสำคัญเพราะเป็น “ต้นน้ำ–ทางน้ำ” ของเมืองอาหารอื่น ๆ ใน Eat the East หลายคนรู้จักบางปะกงในฐานะแม่น้ำของฉะเชิงเทรา แต่จริง ๆ แล้วระบบแม่น้ำบางปะกงมีต้นกำเนิดเชิงภูมิศาสตร์จากบริเวณใกล้กบินทร์บุรี (ปราจีนบุรี) จากการบรรจบของแม่น้ำพระปรงและแม่น้ำหนุมาน ก่อนจะไหลสู่ทะเล Wikipedia แปลว่า “ปราจีนบุรี” ไม่ใช่เมืองโดดเดี่ยว แต่เป็นหนึ่งใน กลไกไฮโดรโลจี้ (hydrology) ของภูมิภาค ที่เชื่อมโยงความมั่นคงของน้ำ → เกษตร → อาหาร → เมืองปลายน้ำ
อีกหลักฐานหนึ่งคือองค์กรอนุรักษ์อย่าง WWF มีโครงการด้านการจัดการลุ่มน้ำ“Praj(e)an/Prachin” ระบุชัดว่าเป็นสาขาสำคัญของลุ่มน้ำบางปะกง ครอบคลุมหลายจังหวัดและหลายอำเภอ WWF Foundation นี่ทำให้ “การเล่าเรื่องอาหาร” ของปราจีนบุรีไม่ควรถูกแยกจาก “การเล่าเรื่องน้ำ”
3) สมุนไพรของปราจีนบุรีไม่ใช่คอนเทนต์ — แต่เป็น “สถาบัน”
Unknown Perspective: เมืองนี้มีสถาบันความรู้สมุนไพรที่ยืนระยะได้จริง
ถ้าจะพูดว่า “ปราจีนบุรีคือเมืองสมุนไพร” ต้องมีหลักฐานเชิงสถาบันรองรับ และจุดที่แข็งที่สุดคือ อาคารเจ้าพระยาอภัยภูเบศร และพิพิธภัณฑ์/ระบบความรู้การแพทย์แผนไทยที่เชื่อมกับโรงพยาบาลหลักของจังหวัด
- อาคารเจ้าพระยาอภัยภูเบศรสร้างขึ้นตั้งแต่ปี 1909 ในสถาปัตยกรรมยุโรป และมีประวัติผูกกับการรับเสด็จ (รัชกาลที่ 5 / รัชกาลที่ 6) ก่อนจะพัฒนาเป็นพิพิธภัณฑ์การแพทย์แผนไทย Museum Thailand
- โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศรเป็นโรงพยาบาลหลักของจังหวัด (regional hospital) และเป็นที่รู้จักจากอาคารพิพิธภัณฑ์การแพทย์แผนไทยดังกล่าว Wikipedia
นี่ทำให้ “สมุนไพรในปราจีนบุรี” มีความหมายมากกว่าเรื่องเล่า เพราะมันคือ ระบบความรู้ที่มีโครงสร้าง หน่วยงาน และความต่อเนื่อง
นัยต่อ Gastronomad คือ:
เมืองนี้เล่า “อาหาร” ได้ผ่านแกน อาหาร–สุขภาวะ–ภูมิปัญญา โดยไม่ต้องใช้คำว่า Wellness ให้รกแบรนด์
4) ปราจีนบุรีคือเมืองที่ “กำลังเปลี่ยนฐานเศรษฐกิจ” และอาหารต้องยืดหยุ่นตาม
Unknown Perspective: การเติบโตของอุตสาหกรรมทำให้เมืองต้องคิดเรื่องอาหารใหม่—ทั้งความปลอดภัยและคุณภาพชีวิต
ปราจีนบุรีมีบทบาทด้านอุตสาหกรรมเพิ่มขึ้นชัดเจน โดยเฉพาะโซนพื้นที่พัฒนาอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ เช่น 304 Industrial Park ที่ตั้งในพื้นที่ปราจีนบุรี/ฉะเชิงเทรา และสื่อสารภาพตัวเองว่าเป็นระบบนิคมที่มีโครงสร้างพื้นฐานครบ รวมถึงแนวทางพลังงานหมุนเวียนแบบ hybrid solar-biomass 304 Industrial Park+1 จุดนี้สำคัญต่อ “ระบบอาหารเมือง” มาก เพราะเมื่อเมืองมีฐานแรงงาน/ครอบครัวเพิ่มขึ้น
อาหารจะกลายเป็นคำถามเชิงระบบทันที เช่น
- อาหารปลอดภัยสำหรับคนจำนวนมาก
- อาหารราคาจับต้องได้
- ระบบตลาดที่รองรับทั้งชุมชนเดิมและคนย้ายเข้า
- และความสัมพันธ์กับทรัพยากรน้ำ/พื้นที่สีเขียว
ดังนั้น “ปราจีนบุรี” จึงไม่ใช่แค่เมืองธรรมชาติ แต่คือเมืองเปลี่ยนผ่าน (transition city) ที่มีโจทย์ใหญ่เรื่องสมดุล
5) ทำไมสิ่งเหล่านี้ถึงทำให้ “อาหารปราจีนบุรี” มีความหมาย
Unknown Perspective: เมืองนี้มีต้นทุนของ “ความยืดหยุ่น” (resilience) สูง
เมื่อรวม 4 เสาหลักเข้าด้วยกัน ปราจีนบุรีมีคุณสมบัติที่หายากในเมืองท่องเที่ยวทั่วไป:
- มีผืนป่าขนาดใหญ่ระดับมรดกโลกที่เป็นฐานความหลากหลายทางชีวภาพ Wikipedia
- มีบทบาทเชิงระบบน้ำในลุ่มบางปะกง ที่ส่งผลต่ออาหารเมืองปลายน้ำ Wikipedia+1
- มีสถาบันความรู้สมุนไพรที่เป็นรูปธรรมและต่อเนื่อง Museum Thailand+1
- และกำลังเปลี่ยนผ่านเศรษฐกิจด้วยอุตสาหกรรม ซึ่งทำให้เมืองต้องออกแบบระบบอาหารที่รับคนได้มากขึ้น 304 Industrial Park+1
นี่คือเหตุผลที่คำว่า “เมืองเงียบ” ของปราจีนบุรี ควรถูกเล่าด้วยคำว่า เมืองมีต้นทุนอนาคต มากกว่า
…………….
ติดตาม Gastronomad ในปราจีนบุรี
เพื่อค้นพบ “มุมที่ไม่ค่อยถูกเล่า” ของเมืองนี้—
จากผืนป่ามรดกโลก สู่ลุ่มน้ำที่หล่อเลี้ยงภาคตะวันออก
จากสถาบันสมุนไพรที่ยืนระยะจริง
สู่เมืองเปลี่ยนผ่านที่กำลังออกแบบสมดุลใหม่ของอาหารและชีวิตผู้คน
. . . . . . . . . . .
“Let’s Flavor Lead the Way” ให้อาหารนำทาง สร้างประสบการณ์ตามหารสชาติแห่งภาคตะวันออก ปล่อยจอย ปล่อยใจ ค้นหารสชาติของตัวเองพร้อมกับข้อเสนอสุดพิเศษ
#KTC ปรุงรสชาติประสบการณ์เดินทางด้วยคะแนนสะสมพิเศษ พร้อมส่วนลดเฉพาะผู้ถือบัตรที่ให้อภิสิทธิ์เกินคุ้ม
https://www.ktc.co.th/…/dining…/restaurants/eat-the-east
#Sixt รถเช่าประเทศไทย เช่ารถขับขี่ท่องเที่ยวภาคตะวันออก เริ่มต้น 749 บาท/วัน พิเศษสำหรับผู้ถือบัตรเครดิต KTC
https://www.ktc.co.th/…/car-rental…/sixt-rent-a-carรสชาติแบบตะวันออก จะเป็นแบบไหนกันนะ Every Route Tastes Like the East
#EatTheEastตามหารส
#สีสันตะวันออก
#AmazingThailand
#Gastronomad
#ThailandGastronomyNetwork
