เจาะลึกเบื้องหลังทีมวิจัยนักสร้างสรรค์แนวคิดการท่องเที่ยวเชิงอาหารทั่วไทย
ในยุคที่ “อาหาร” คือ “เรื่องเล่า” ที่ส่งต่อความทรงจำ วัฒนธรรม และโอกาส เครือข่ายวัฒนธรรมอาหารประเทศไทย Thailand Gastronomy Network (TGN) ร่วมกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ได้ร่วมกันเปิดหน้าประวัติศาสตร์หน้าใหม่ของการท่องเที่ยวไทย ผ่านโครงการวิจัยชุดใหญ่ที่ชื่อว่า “แนวทางเชิงกลยุทธ์เพื่อเพิ่มมูลค่าการท่องเที่ยวเชิงอาหาร”
งานวิจัยนี้ สำรวจศักยภาพอาหารไทยในฐานะเครื่องมือทรงพลังที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจ วัฒนธรรม และความยั่งยืน เบื้องหลังโครงการวิจัยที่เต็มไปด้วยวิสัยทัศน์ คือทีมงานที่ประกอบด้วยนักวิจัยระดับแนวหน้า เชฟ ผู้ออกแบบ นักเล่าเรื่อง และผู้เชี่ยวชาญท้องถิ่น ที่ร่วมกันตีความ “การท่องเที่ยวเชิงอาหาร” ให้เป็นเครื่องมือสร้างอนาคต โดยลงพื้นที่จริงใน 5 ภูมิภาคของประเทศไทย และร้อยเรียงออกมาเป็นเรื่องเล่าที่ทั้งเข้มข้นเปี่ยมด้วยแรงบันดาลใจ
Case Study 1 : ภาคตะวันออก (ฉะเชิงเทรา – จันทบุรี)
Theme: Ecosystem Development
โดย: ธัญญารัตน์ ดุมกลาง และ กฤษฎากร สุขมูล
“สายน้ำ ผืนป่า ศรัทธา” คือหัวใจของจังหวัดฉะเชิงเทราที่ทีมวิจัยใช้เป็นกรณีศึกษา และนำมาใช้เป็นแกนการออกแบบระบบนิเวศ (Ecosystem) ด้านการท่องเที่ยวเชิงอาหารอย่างยั่งยืน พวกเขารวบรวมเสียงจากเครือข่ายเกษตรกร ผู้ประกอบการธุรกิจร้านอาหาร เครื่องดื่ม โรงแรม คณาจารย์จากมหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์ฉะเชิงเทรา และนักเล่าเรื่องในท้องถิ่น เพื่อออกแบบให้เห็นภาพรวมของห่วงโซ่อาหารปลอดภัย พร้อมเป็นต้นแบบผลักดันให้เกิดแบรนด์ของเมือง (City Branding ) ที่ยืนบนรากของตัวเองอย่างมั่นคง
Case Study 2: ภาคใต้ (ภูเก็ต – เพชรบุรี – สงขลา)
Theme: Creative Gastronomy Cities
โดย: รศ. ดร.กาญจน์นภา พงศ์พนรัตน์ เชี่ยวชาญ และ สุทธิมา เสืองาม
ภูเก็ต และเพชรบุรีเมืองสร้างสรรค์ด้านอาหารของ UNESCO ถูกถอดรหัสอย่างลึกซึ้ง ทีมวิจัยได้แสดงให้เห็นว่า การมีตัวตนในระดับสากลสามารถขับเคลื่อนเมืองด้วยอาหารได้อย่างไร พร้อมทั้งชี้ให้เห็นว่าจังหวัดสงขลากำลังเติบโตเป็นดาวรุ่งดวงใหม่ ที่สามารถต่อยอดแนวคิด Creative Gastronomy Cities นี้ได้อย่างทรงพลังเช่นกัน
Case Study 3: ภาคเหนือ (เชียงใหม่)
Theme: Food Gifts & Craft Innovation
โดย: เนติมา ปิงกุลธนกิตต์ และ กฤษฎากร สุขมูล
ของฝากไม่ได้เป็นเพียงแค่วัตถุ หากคือ “เรื่องเล่า” ที่เดินทางได้ ทีมวิจัยสำรวจโลกของผลิตภัณฑ์คราฟต์ที่นำเสนอรสชาติ และความเชี่ยวชาญเฉพาะถิ่น ผ่านอาหารที่มีรากทางวัฒนธรรม ผลงานของพวกเขาชี้ให้เห็นว่า ของกินสามารถเป็นตัวแทนของท้องถิ่น และปลุกให้ผู้คนออกเดินทางเพื่อ “กลับไปหาที่มา” ของรสชาตินั้น
Case Study 4: ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
Theme: Cross-sectoral Creative Collaboration (Food x Fashion)
โดย: วรวรรธน์ วราสถิรวัฒน์
เมื่ออาหารจับมือกับแฟชั่น สิ่งที่ได้คืออัตลักษณ์ใหม่ของอีสาน การนำเสนออาหารผ่านเลนส์ของดีไซน์บนโต๊ะอาหาร ไม่เพียงเพิ่มมูลค่าเชิงเศรษฐกิจ แต่ยังเปิดพื้นที่ให้การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเกิดขึ้นในรูปแบบร่วมสมัย นี่คือการเชื่อมโยงระหว่างอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ ที่เชื้อเชิญนักเดินทางให้มาเสพ “ความงาม” ด้วยตา และลิ้นในคราวเดียว
Case Study 5: ภาคกลาง (กรุงเทพฯ – Fine Dining)
Theme: Gastro-Diplomacy
โดย: ดร.นนทวรรณ ส่งเสริม และ อ.เจิมสุดา มานะกุล
กรุงเทพฯ คือสนามระดับโลกของเชฟไทย ผู้ซึ่งกำลังทำหน้าที่เป็น “ทูตวัฒนธรรม” ผ่านอาหารระดับ Fine Dining ที่ลึกซึ้งกว่าความอร่อย งานวิจัยชิ้นนี้ชี้ให้เห็นว่า อาหารสามารถเป็นเครื่องมือทางการทูตได้อย่างทรงพลัง โดยใช้จานอาหารเป็นตัวเล่าเรื่องราวของชาติ ความเชื่อ และรากเหง้าทางวัฒนธรรมสู่เวทีโลก
อยู่เบื้องหลังโมเดลวิจัย 4+1 Quadrants
โดย: ผศ. ดร.จุฑามาศ วิศาลสิงห์ (หัวหน้าทีมวิจัย)
ผู้นำแห่งเครือข่ายวัฒนธรรมอาหารประเทศไทย ผู้ออกแบบโมเดล “4+1 Quadrants” ที่ผสานแนวคิดด้านสุขภาพ ความยั่งยืน ความคิดสร้างสรรค์ และความภาคภูมิใจ สู่การวางแนวทางพัฒนา Gastronomy Tourism ในแต่ละภูมิภาคอย่างยืดหยุ่นและนำไปใช้ได้จริง โดยเชื่อมโยงกับแนวโน้มระดับโลก เช่น CarbonMinimalism, BragEconomy, Wellness, Creativity
เบื้องหลังงานวิจัยชิ้นนี้ คือทีมผู้เชี่ยวชาญจากหลากหลายสาขา ได้แก่
- ผศ. ดร.จุฑามาศ วิศาลสิงห์
- รศ. ดร.กาญจน์นภา พงศ์พนรัตน์ เชี่ยวชาญ
- สุทธิมา เสืองาม
- วรวรรธน์ วราสถิรวัฒน์
- กฤษฎากร สุขมูล
- เนติมา ปิงกุลธนกิตต์
- ดร.นนทวรรณ ส่งเสริม
- อ.เจิมสุดา มานะกุล
- ธัญญารัตน์ ดุมกลาง
- ถนอมชัย ศุภวิรัชบัญชา
นักวิจัยทีม Perfect Link Consulting Group , Thailand Gastronomy Network และเครือข่ายภาคีทั่วประเทศ งานวิจัยของพวกเขาจุดประกายให้ผู้กำหนดนโยบาย เชฟ นักออกแบบ ผู้ประกอบการ และนักเล่าเรื่องรุ่นใหม่ ได้ลุกขึ้นมาร่วมกันเขียนอนาคตของการท่องเที่ยวเชิงอาหาร Gastronomy Tourism ของประเทศไทยต่อไป
